Najstariji delovi istorijskog gradskog jezgra naslonjeni su neposredno na Kalemegdan. Tu se, od tridesetih godina XIX veka, postepeno formira administrativno-politički centar Srbije u doba kneza Miloša. Na mestu stare crkve Arhangela Mihaila nastaje Saborna crkva, u čijem su okruženju bile smeštene sve važne institucije ondašnje Srbije. O Patrijaršiji Srpske pravoslavne crkve i Sabornoj crkvi više na strani "Religija".

Kosančićev venac
Jedna od retkih očuvanih starih urbanih celina - Kosančićev venac, nalazi se u severozapadnom delu starog Beograda, na uzvišenju prema Savi. Ovde se još u srednjem veku formiralo i kasnije razvijalo srpsko naselje, sa crkvom i grobljem. Početkom XIX veka ovaj deo grada postaje jezgro u kome se i oko koga se izgrađuje, razvija i širi Beograd. Danas je na ovom prostoru ostalo nekoliko zgrada i pojedinosti koje čuvaju duh starog Beograda. Ušuškan među blokovima iz novijih vremena, Kosančićev venac je svojom kaldrmom, dvorištima i zgradama sačuvao deo arhaične atmosfere. Zbog toga se često koristi za snimanje filmova sa istorijskom tematikom. Tu je i Rektorat Univerziteta umetnosti, Prodajna galerija "Beograd", kao i ostaci nekadašnje Narodne biblioteke, porušene u bombardovanju 6. aprila 1941.

Konak knjeginje Ljubice
(Kneza Sime Markovića 8)
Konak je 1831. sagradio knez Miloš Obrenović, u srpsko-balkanskom stilu, po projektu neimara Nikole Živkovića. U njemu je živela njegova žena Ljubica i deca - Milan i Mihailo. Danas je to muzej sa prvobitnim izgledom konaka iz XIX veka.

Kafana "?" (Kralja Petra I 6)
Zgradu u blizini Saborne crkve, u tipično srpsko-balkanskom stilu podigao je trgovac Naum Ičko, od materijala koji je tada bio u najčešćoj upotrebi - drveta i ilovače. Ovu zgradu je knez Miloš Obrenović kupio i poklonio svom ličnom vidaru, koji je u njoj otvorio kafanu. Zgrada je više puta menjala vlasnika, a kafana ime: "Tomina kafana", "Kod pastira", "Kod Saborne crkve", da bi crkvene vlasti tražile da se takva firma skine jer, "skrnavi hram Božiji". Vlasnik je postavio privremenu tablu sa natpisom "?", što je ostao naziv sve do danas.

Narodna banka Srbije
(Kralja Petra I 12)
Sagrađena je 1890. po planovima arhitekte Konstantina Jovanovića u stilu italijanske renesanse raskošnog enterijera. I danas služi prvobitnoj nameni.

Osnovna škola "Kralj Petar I"
(Kralja Petra I 7)
Sagrađena tokom 1905-06. po planovima Jelisavete Načić, prve žene arhitekte u Srbiji, u stilu neorenesanse, na mestu starog zdanja u kome su bile škola i čitaonica iz 1846.

Manakova kuća (Gavrila Principa 5)
Podignuta oko 1830, sačuvana je kao poslednji primerak stare varoške kuće Beograda. Ime je dobila po tadašnjem vlasniku Manaku Mihajloviću, trgovcu iz Makedonije. Sprat je služio za stanovanje, a u prizemlju su bile smeštene kafana i pekara, a kasnije pošta i neke zanatske radnje. Danas je to muzej etnografske zbirke.